Kategori: Makaleler

Alzheimer’a hangi branş bakar? Toplumsal yapıların içinde sağlık arayışının sosyolojik bir haritası Bu yazımızda Basinodasi olarak Alzheimer hastalığı hangi kokuları alamaz hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. İnsanların bir sağlık sorunuyla karşılaştığında ilk yaptığı şey genellikle doğru kapıyı bulmaktır: “Hangi doktora gitmeliyim?” Bu soru basit görünür ama arkasında çok daha karmaşık bir toplumsal ağ vardır. Çünkü sağlık sistemi yalnızca biyolojik sorunları çözmek için değil, aynı zamanda toplumun bilgiye, güce ve kaynaklara erişim biçimlerini düzenleyen bir yapıdır. Alzheimer gibi nörolojik bir hastalık söz konusu olduğunda bu soru daha da derinleşir: Alzheimer’a hangi branş bakar? sorusu, yalnızca tıbbi bir yönlendirme değil; aynı…

Kartımın hesap numarasını nasıl öğrenebilirim? — bankacılığın görünmeyen veri katmanı Eskişehir’de üniversite kampüsünün içinde, bilgisayar laboratuvarında saatlerce veriyle uğraştığım bir gün vardı. Ekranda tablolar, satırlar, ID’ler… Bir noktada banka sistemlerine dair bir örnek veri setine bakarken öğrencilerden biri sordu: “Hocam, kart numarasıyla hesap numarası aynı şey mi?” O an durup düşündüm. Aslında bu soru, bankacılık sisteminin en temel ama en çok karıştırılan katmanına dokunuyordu. Çünkü günlük hayatta çoğumuz için “kart”, “hesap”, “IBAN” aynı şey gibi algılanıyor. Ta ki bir transfer yapmaya çalışıp sistem hata verene kadar… İşte tam bu noktada Kartımın hesap numarasını nasıl öğrenebilirim? sorusu devreye giriyor ve aslında…

2024 Altın Portakal Film Festivali’nin Sunucusu Kim? Edebiyatın Işığında Bir Anlatı Okuması Kelime, yalnızca bir iletişim aracı değildir; aynı zamanda bir dünyayı kurma biçimidir. Her anlatı, kendi içinde bir evren taşır ve bu evrenin merkezinde çoğu zaman görünmeyen bir “ses” vardır: anlatıcı, sunucu, aktarıcı ya da sessiz düzenleyici. 2024 Altın Portakal Film Festivali’nin sunucusu kim? sorusu da tam olarak bu görünmeyen sesi arama çabasına dönüşür. Çünkü burada mesele yalnızca bir ismin tespiti değil, anlatının nasıl kurulduğunu, kim tarafından taşındığını ve hangi estetik düzen içinde seyirciye ulaştığını anlamaktır. Anlatıcı, Sunucu ve Metnin Görünmeyen Mimarisi Basinodasi ekibi olarak bugün Altın Portakal ödül…

50’nin karekökü nedir? Sayıların gizli yüzüne bilimsel ama sade bir bakış Matematik bazen insanlara soğuk ve uzak bir dünya gibi görünür. Oysa biraz yaklaştığınızda, özellikle de günlük hayatla bağ kurduğunuzda, aslında oldukça sezgisel ve hatta eğlenceli bir yapısı olduğunu fark edersiniz. Bugün “50’nin karekökü nedir?” sorusunu hem bilimsel bir çerçevede hem de herkesin rahatlıkla takip edebileceği bir dille ele alacağız. Ben Eskişehir’de yaşayan, üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak, bu tür sayıları anlatırken genelde şunu düşünürüm: Eğer bir konu sokakta yürürken, tramvay beklerken ya da bir kahve molasında zihinde canlanabiliyorsa, o konu gerçekten anlaşılmıştır. Karekök kavramına temel bir bakış Basinodasi…

Giriş: Bir Kentin Kalabalığında İnsanı Düşünmek Kalabalık bir festival alanında yürürken bazen insanın aklına yalnızca müzik, yemek kokuları ya da ışıklar gelmez; daha derinde, görünmeyen bir düzenin nasıl işlediğini de düşünür. İnsanlar neden belirli alanlarda toplanır, neden bazı sesler daha çok duyulur, bazıları ise kalabalığın içinde kaybolur? Bu sorular, yalnızca bir etkinliği değil, toplumsal yapıyı anlamaya yönelir. Adana gibi güçlü bir kültürel hafızaya sahip bir kentte “Adana Festivali ne zaman bitiyor 2025?” sorusu bile sadece takvimsel bir merak değildir. Bu soru, aynı zamanda kent yaşamının ritmini, ekonomik hareketliliği, sosyal ilişkileri ve kültürel beklentileri anlamaya açılan bir kapıdır. Festivalin bitiş tarihi,…

Tarihteki İlk Türk Devleti ve Siyaset Bilimi Perspektifi Bir toplumu anlamak, sadece tarihî kronolojiyi bilmekle sınırlı değildir; güç ilişkilerini, kurumsal yapıları, ideolojilerin nasıl şekillendiğini ve yurttaşların bu düzenle nasıl etkileşim kurduğunu incelemek gerekir. Tarihteki ilk Türk devleti olarak kabul edilen Göktürkler, yalnızca bir siyasi oluşum değil, aynı zamanda erken dönem Orta Asya toplumlarının meşruiyet ve katılım arayışının canlı bir örneğini sunar. Bu makalede, Göktürklerin siyasal yapısını günümüz kavramlarıyla analiz edecek, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi ekseninde tartışacağız. İktidarın Doğası ve Göktürkler Göktürkler, 6. yüzyılın ortalarında Orta Asya’da kurulan ve geniş bir coğrafyada hâkimiyet kuran bir Türk devletidir. Burada dikkat…

Altın Otu Üretimi, Bilgi ve Varlık Üzerine Bir Düşünme Denemesi Bir tarlanın kenarında durduğunuzu hayal edin: rüzgâr, sarımsı-altın renkte çiçeklerin arasında gezinirken, bir soru zihne sızar. Bu bitkiyi yetiştirmek yalnızca bir tarım faaliyeti midir, yoksa doğayla kurulan daha derin bir varlık ilişkisi mi? Altın otu üretimi nasıl yapılır sorusu, yüzeyde teknik bir cevap beklerken; altında etik, epistemolojik ve ontolojik katmanlar taşır. Bir bitkinin toprağa düşen tohumdan insan eline ulaşmasına kadar geçen süreç, yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda felsefi bir olaydır. Altın Otu Üretiminin Teknik Temeli Merhaba! Basinodasi ekibi bugün Altın otu üretimi nasıl yapılır konusunu en anlaşılır haliyle aktarıyor. Bitkinin…

Değerli Basinodasi okurları, bu makalemizde “Araba kaputun altında ne var” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik. Araba kaputun altında ne var? Görünmeyen dünyanın içine kısa ama derin bir yolculuk Günlük hayatta bir arabaya baktığımda en çok dikkatimi çeken şeylerden biri şu: kaput. O büyük, sessiz ve biraz da gizemli yüzey. Sanki “beni açarsan başka bir dünyaya girersin” diyor gibi. Ama çoğumuz için o dünya aslında hiç açılmıyor. Sadece arıza ışığı yanınca, bir ses garipleşince ya da ustaya gidince kaput açılıyor. İstanbul’da yaşarken bunu daha net fark ediyorum. Trafikte yanımdan geçen arabaların kaputu bana hep aynı soruyu hatırlatıyor: Araba kaputun altında…

Hayatın bir noktasında hepimiz bir hesap makinesinin başına otururuz, gözümüz bir rakam dizisine takılır ve bir an için “12 tane 0 kaç TL eder?” diye kendi kendimize sorarız. Belki bir genç olarak ilk maaşını almayı beklerken, belki emekli aylığını hesaplarken ya da bir memur olarak yıllık bütçesini düzenlerken… Bu soru, ilk bakışta basit bir matematik problemi gibi görünse de, aslında ekonomik, tarihsel ve kültürel katmanlar barındırır. 12 Tane 0 Kaç TL? Sorusu ve Ekonomik Algımız 12 sıfır, yani 1.000.000.000.000, yani bir trilyon. Peki bu bir trilyon TL günümüz koşullarında ne ifade ediyor? İlk önce sayının kendisine bakalım: 1.000 = Bin…