Kategori: Makaleler

İdrarda Patlamış Mısır Kokusu Neden Olur? Eskişehir’de bir üniversitede çalışırken, araştırmalar arasında kahvemi yudumlarken bir arkadaşım bana sordu: “Abi, idrarım bazen patlamış mısır gibi kokuyor, normal mi?” İlk duyduğumda ben de gözlerimi kocaman açıp şaşırdım. Ama sonra bilimsel mercekten bakınca bunun aslında oldukça ilginç ve anlaşılır bir nedeni olduğunu gördüm. Gelin, bunu hem merak uyandırıcı hem de günlük dilde açıklayayım. 1. Kokunun Arkasındaki Kimyasal Kahraman: Asetone Benzeri Maddeler İdrarın patlamış mısır gibi kokması genellikle bir tür keton olan diacetyl ile ilgili. Diacetyl, aynı zamanda tereyağlı patlamış mısırın o nefis kokusunu veren molekül. Vücudumuz bazı durumlarda diacetyl üretir ve bu, idrara…

İzmir’in Güneşi ve Burun Tıkanıklığı İzmir sabahları başka bir şey. Denizden gelen esinti yüzüne vuruyor, martılar çığlık çığlığa bağırıyor ve sen hâlâ uykulu gözlerle kahveni tutmaya çalışıyorsun. Ama işte bu sabah benim için farklıydı: burun tıkanıklığı. Gerçekten, burnum tıkanık ama ben bunu arkadaşlarıma anlatırken dramatik olmaya karar verdim: “Abi, sanki burnumda beton var!” Arkadaşım Ahmet güldü, ben de güldüm ama içimden fısıldadım: “İçten içe bu acıyı çok ciddiye alıyorum, Ahmet.” İbuprofen ve Burun Tıkanıklığı Arasındaki Komik Savaş Peki, İbuprofen burun tıkanıklığı için kullanılabilir mi? Tabii ki düşünmeye başladım. Çünkü her zaman her soruya cevap arayan o fazla düşünen yanım devreye…

Türk Diploması Hangi Ülkelerde Geçerli? Gece ofisteki işlerimi bitirdikten sonra, bilgisayarımı açıp bloguma yazı yazarken hep aklıma gelir: Acaba Türk diploması hangi ülkelerde gerçekten geçerli? Bazen arkadaşlarla bu konuyu konuşuyoruz, çoğu kişi sadece “AB ülkelerinde geçerli” gibi basit yanıtlar veriyor ama işin gerçeği biraz daha karmaşık. Hadi gelin, bunu adım adım açalım. Geçmişten Bugüne Türk Diploması Ben İstanbul’da yaşıyorum, 27 yaşındayım, gündüzleri ofiste çalışıyorum, akşamları blog yazmakla meşgulüm. Üniversiteyi 2017’de bitirdiğimde kafamda tek soru vardı: “Diplomam yurt dışında işe yarar mı?” O zamanlar biraz araştırmıştım ama işin detayına girmemiştim. Türk üniversiteleri uzun yıllardır uluslararası akreditasyon peşinde; bazı bölümler Avrupa’da ve…

Tabii’deki Dizileri Nereden İzleyebilirim? Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitlilik Perspektifi İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken, insanların telefonlarına bakarken, kafelerde sohbet ederken hep merak ederim: Tabii’deki dizileri nereden izleyebilirim? Ama sadece “nereden” kısmı değil; dizilerin içerikleri, karakterleri ve mesajları da çok önemli. 29 yaşında bir sivil toplum çalışanı olarak, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet meseleleri benim için her zaman göz önünde. Dizilerin bu açıdan ne anlattığı, farklı grupların hayatlarına nasıl dokunduğu benim günlük gözlemlerimle birleştiğinde çok ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. Toplu Taşımada Gözlemlerim Örneğin metrobüsle işe giderken gözlemlediğim bir sahne var: Yanımda oturan bir genç kadın kulaklıkla dizi izliyor, yanında bir…

Hz Harun ile Hz Musa Kardeş Miydi? Din ve Tarih Tartışması Hadi bakalım, bu klasik soruya el atalım: Hz Harun ile Hz Musa kardeş miydi? Kimi kaynaklar bunu kesin bir “evet” olarak verirken, bazı tarihçiler ve araştırmacılar işin içine detay girince kafaları karıştırıyor. Benim gibi İzmir’in sahilinde büyümüş, sosyal medyada tartışmayı seven bir genç olarak söylüyorum: olay öyle basit değil. Önce olayı netleştirelim, sonra sağlamca tartışalım. Geleneksel Perspektif: Kutsal Kitap ve Kuran’a Göre Kuran’da ve Tevrat’ta Musa ve Harun’un “kardeş” olarak geçtiği açık. Tevrat’ta Harun, Musa’nın ağabeyi olarak tanımlanır; Kuran’da ise “Harun, Musa’nın yardımcı ve kardeşi” olarak geçer. Burada şunu…

Hurda Aküyü Kim Satın Alır? Farklı Perspektiflerden Bir Bakış Konya’nın öğle güneşi altında kahvemi yudumlarken düşündüm: “Hurda aküyü kim satın alır?” Evet, kulağa sıradan bir soru gibi geliyor, ama işin içine hem mühendislik hem de sosyal bilim merakımı katınca, konu oldukça karmaşık hale geliyor. İçimdeki mühendis tarafım hemen kimyasal bileşenleri, geri dönüşüm sürecini ve ekonomik değerini hesaplıyor; içimdeki insan tarafı ise, insanların neden hurda aküleri satmak veya satın almak zorunda kaldığını sorguluyor. Bu iki farklı bakış açısı, aslında gündelik hayatımızda sıkça karşılaştığımız bir ikilemi yansıtıyor. Mühendis Gözüyle Hurda Akü Satın Alma Süreci İçimdeki mühendis böyle diyor: Hurda aküler, içerdiği kurşun…

Amfiye İlk Adımım ve Kalbimin Atışları Kayseri’nin serin bir sabahıydı. Amfiye doğru yürürken içimde garip bir karışım vardı: heyecan, kaygı ve biraz da umutsuzluk. Bugün fizik laboratuvarında HPF ve LPF konusunu işleyecektik. Basit gibi görünüyordu ama benim için bir anlamı vardı; her şeyin ötesinde, kendimi ölçüp sınayabileceğim bir alan gibiydi. Adım adım amfiye yaklaştım, dizlerim hafif titriyordu. İnsanlar çoktan yerlerini almış, kendi dünyalarında sessizce oturuyordu. Ben ise hâlâ nefesimin ritmini kontrol etmeye çalışıyordum. HPF ve LPF… Yalnızca iki harf kombinasyonu gibi görünüyordu ama benim gözümde bunlar birer maceraydı. High Pass Filter ve Low Pass Filter… Yani yüksek ve düşük frekans…

Kalpsizler Çizgi Roman mı? Psikolojik Bir Mercek İnsan davranışlarının ardındaki motivasyonları anlamaya çalışmak, çoğu zaman kendi zihnimizin labirentlerinde gezinmek gibidir. Kimi zaman başkalarının hareketlerini gözlemlerken kendimize sorarız: “Acaba bu kişi neden böyle davrandı?” İşte bu merak, beni son zamanlarda duygusal zekâ ve insan etkileşimi üzerine düşünmeye yönlendirdi. Bu merakın odağında ise ilginç bir eser var: Kalpsizler. Peki, Kalpsizler bir çizgi roman mı, yoksa psikolojik bir laboratuvar mı? Bu yazıda, onu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla inceliyoruz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Kalpsizler’in karakterleri, karar alma süreçleri ve problem çözme biçimleri, bilişsel psikoloji açısından oldukça öğretici. Bilişsel psikoloji, zihnimizin bilgi işleme süreçlerini,…

HCl Hangi Kuvvet? Hidroklorik asit (HCl), kimya dünyasında güçlü bir asit olarak yerini almış, her türlü asidik özelliklerin tam anlamıyla vücut bulduğu bir madde. Ama işte burada bir soru var: Gerçekten “güçlü” mü? HCl’yi güçlü bir asit olarak mı değerlendiriyoruz, yoksa ona bir etiket yapıştırmak çok mu kolay? Hadi gelin, bu konuya cesurca bakalım ve HCl’nin kuvvetini gerçekten hak edip etmediğini tartışalım. İzmirli bir genç olarak, HCl’nin kimya kitaplarındaki tanımının genelde “güçlü asit” olduğunu görmek beni hep biraz sıkmıştır. Çünkü “güçlü” denince, bir maddenin her durumda güçlü olmasını beklerim. Ama HCl her zaman o kadar da “güçlü” değil. Hadi, biraz…

Setsuko Ne Demek? İzmir’den Kahkahalarla Düşüncelere Yolculuk İzmir’deyim. Saat akşam 8, çarşıdan eve dönerken midemden gelen gurultu, komşunun balkondaki çamaşır sesleri ve arka sokaktan gelen köpek havlamaları arasında, kafamda tek bir soru dönüp duruyor: Setsuko ne demek? Setsuko ve İlk Karşılaşma Geçen gün arkadaşlarla kafede oturuyorduk. Ben, her zamanki gibi espri bombardımanına başlamışım: “Arkadaşlar, Setsuko ne demek biliyor musunuz?” Dedim. Herkes bana baktı. “Ne biçim soru bu ya, sen hâlâ Japonca mı öğreniyorsun?” dedi biri. İçimden cevap verdim: Hayır, aslında sadece merak ediyorum, ama olur da Japonya’ya gidersem çoraplarımı kaybedersem Setsuko diye bağırırım. Ama ciddiyetle cevap vermek gerekirse, Setsuko Japonca…